Har bir kompyuter dasturi «algoritm» asosida ishlaydi. Bu so'z xorazmlik allomaning nomidan, «algebra» esa uning kitobi sarlavhasidan kelib chiqqan.
Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy IX asrda Bag'doddagi «Bayt ul-hikma» («Donishmandlar uyi») ilmiy markazida faoliyat yuritgan. U yerda algebra, geometriya va astronomiya bilan shug'ullangan, yunon va hind ilmiy qo'lyozmalarini o'rgangan.
Taxminan 820–830-yillarda u «Al-kitob al-muxtasar fi hisob al-jabr val-muqobala» («Tiklash va qarama-qarshi qo'yish hisobi haqida qisqacha kitob») asarini yozdi. Bu — tenglamalarni yechishga bag'ishlangan arab tilidagi ma'lum eng qadimgi algebraik risola. Kitob nomidagi «al-jabr» so'zi keyinchalik lotin tarjimalari orqali «algebra» atamasiga aylandi.
Xorazmiyning arifmetikaga oid asari lotin tiliga «Algoritmi de numero Indorum» nomi bilan tarjima qilindi. Sarlavhadagi «Algoritmi» — olim nomining lotincha shakli bo'lib, aynan shundan «algoritm» so'zi paydo bo'ldi. Bu asar orqali Yevropa o'nlik pozitsion sanoq tizimi bilan tanishdi.
Bugungi ahamiyati
Xorazmiy yaratgan bosqichma-bosqich yechish usuli zamonaviy dasturlash, sun'iy intellekt va barcha raqamli texnologiyalarning poydevori hisoblanadi.